Θάνος Ραφτόπουλος: Ο άνθρωπος που ομορφαίνει με τις δημιουργίες του τα σχολεία του Αγίου Δημητρίου

684

Οι όψεις αρκετών σχολείων του Δήμου Αγίου Δημητρίου τα τελευταία χρόνια έχουν αλλάξει, έχουν ομορφύνει και έχουν χαρίσει χαμόγελα σε μαθητές και εκπαιδευτικούς. Ο Θάνος Ραφτόπουλος με τα χρώματα που επιλέγει και τα σχέδια έχει δώσει πνοή στους άχαρους γκρι τοίχους των σχολικών μονάδων. Για όσους δεν το γνωρίζουν ο εικαστικός και σατιρικός σκιτσογράφος Θάνος Ραφτόπουλος που ζει στον Άγιο Δημήτριο εδώ και 25 χρόνια, συνεργάζεται με τον Δήμο Αγίου Δημητρίου και μεταμορφώνει εικαστικά διάφορους χώρους και τοίχους δημοσίων κτιρίων της περιοχής. To agiosdimitriosnews.gr τον συνάντησε, τον γνώρισε και μοιράζεται μαζί σας όλα όσα πρέπει να ξέρετε για τον άνθρωπο που μέσα από τα έργα του ομορφαίνει την καθημερινότητα πολλών ανθρώπων!

  1. Πώς προέκυψε η συνεργασία με τον Δήμο Αγίου Δημητρίου;

Ήταν καλοκαίρι του 2015, όταν μου προτάθηκε να επιμεληθώ μιας πιλοτικής σκέψης της Δημάρχου κυρίας Ανδρούτσου του Αντιδημάρχου κ. Γαβαλά και του κ. Μπαζιώνη από την Σχολική Επιτροπή που είχε ως στόχο την εικαστική βελτίωση της όψης ενός νηπιαγωγείου του Δήμου μας. Το αποτέλεσμα ήταν κάτι παραπάνω από ικανοποιητικό και άρεσε ιδιαίτερα στους εκπαιδευτικούς, στους γονείς και φυσικά στους μικρούς πρωταγωνιστές δηλαδή στα παιδιά που επιστρέφοντας από τις καλοκαιρινές διακοπές τους αντίκρισαν ένα διαφορετικό, πολύ πιο όμορφο, σχολείο να τους αναμένει.

Εύλογα, η ιδέα αυτή πήρε μία άλλη διάσταση, αγκαλιάστηκε στο σύνολο της από την δημοτική αρχή, την σχολική κοινότητα, τις διευθύνσεις των σχολείων, συνεχίστηκε και επεκτάθηκε με επιτυχία σε όλο το εύρος των σχολικών κτιρίων και βαθμίδων εντός των ορίων του Δήμου Αγίου Δημητρίου.

Κυρίως όμως αγκαλιάστηκε και από τους ίδιους τους μαθητές. Σε αρκετά από τα σχολεία και σε βαθμό που ήταν εφικτό, τα ίδια τα παιδιά συμμετείχαν κατά την διάρκεια της εικαστικής παρέμβασης ζωγραφίζοντας ή συμμετέχοντας στην επιλογή του θέματος (μεγαλύτερες ηλικίες) που θα ήθελαν να έχουν στον «δικό τους» σχολικό τοίχο. Αυτή η συμμετοχική διαδικασία είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο αυτής της προσπάθειας οδηγώντας τους νέους ανθρώπους στην ανάγκη να προτείνουν, να συναποφασίσουν, να δεχτούν την επιλογή ή την απόρριψη των προτάσεων τους και τέλος να συν δημιουργήσουν κάτι από το μηδέν μαζί με τους συνομήλικους τους προσθέτοντας ο καθένας τη δική του πινελιά στο τελικό σύνολο. Αυτό είναι κάτι που δυστυχώς η πανδημία διέκοψε βάναυσα, όπως και πολλά άλλα, αλλά είμαι βέβαιος πως θα σύντομα θα το πάρουμε πίσω.

  1. Ποια κτίρια, σχολεία του Δήμου έχετε επιμεληθεί;

Καταρχάς εδώ θα ήθελα να παραδεχτώ πως πριν ασχοληθώ με τους σχολικούς χώρους δεν γνώριζα και φυσικά δεν πίστευα πόσο μεγάλος είναι ο αριθμός τους στον Άγιο Δημήτριο.

Υπάρχει μία πλειάδα σχολείων, όλων των βαθμίδων, με κορωνίδα σε αυτό το σημαντικό σύνολο, δύο ειδικά σχολεία με διαδημοτικό χαρακτήρα στα οποία φοιτούν παιδιά με ειδικές δεξιότητες.

Αυτή τη στιγμή μπορούμε να πούμε πως έχουν γίνει τμηματικές εικαστικές παρεμβάσεις στα περισσότερα εξ αυτών όμως ο μεγάλος τους αριθμός αλλά και το δεδομένο εύρος των επιφανειών που υπάρχει συνήθως στα σχολικά συγκροτήματα δημιουργεί πάντα την ανάγκη για περαιτέρω όμορφες βελτιώσεις, κάτι που αποτελεί ζητούμενο.

Εδώ θα πρέπει να πω πως πέρα από το αισθητικό κομμάτι η διαδικασία αυτή προβλέπει μία γενικότερη βελτίωση των επιφανειών που δέχονται μία εικαστική παρέμβαση με ότι αυτό συνεπάγεται ως προς την συντήρηση των σχολικών μονάδων τουλάχιστον ως προς τα τμήματα που αυτή προορίζεται.

Πέρα από τη σχολική κοινότητα, παρόμοιες παρεμβάσεις γίνονται και σε άλλους δημόσιους χώρους όπως είναι οι πλατείες όπου και εδώ ο Δήμος μας διαθέτει σε σημαντικό αριθμό.

Τέλος, μία σημαντική παράμετρος την οποία νομίζω πως θα πρέπει να αναφέρω είναι η
μικρή συχνότητα βανδαλισμών πάνω σε επιφάνειες που έχουν ζωγραφιστεί.  Ωστόσο, οι δημιουργίες, στις περισσότερες των περιπτώσεων, πληρούν κάποια χαρακτηριστικά όπως μία μινιμαλιστική λογική ώστε να είναι εύκολα συντηρήσιμες και αποκαταστάσιμες σε περιπτώσεις φθοράς.

  1. Τι αποτελεί για εσάς πηγή έμπνευσης;

Μα τι άλλο; τα ίδια τα παιδιά. Νομίζω ότι ο κόσμος μας σήμερα διακρίνεται από το σκούρο σταχτί χρώμα του και δυστυχώς τα παιδιά στις περισσότερες των περιπτώσεων μη μπορώντας να «αποδράσουν» γίνονται αναγκαστικά μέρος του.

Πάντα διέκρινα πως αυτή η ουδέτερη μουντάδα έβγαινε στην θέα ενός σχολείου βαμμένου κυρίως στα χρώματα της ώχρας με λίγες τις μικρές κι ευχάριστες εξαιρέσεις. Η ανάγκη του να χρωματίσουμε τη ζωή μας είναι σημαντική και αν πρέπει από κάπου να ξεκινήσουμε είναι μέσα από τη ματιά των παιδιών.

Αυτό με το οποίο καταπιάνονται από τα πρώτα δειλά βήματα τους στο νηπιαγωγείο, δηλαδή να ζωγραφίζουν χρωματιστές εικόνες «κλειδώνει» για κάποιο λόγο μόνο στη ψυχή και πάνω σε εκείνο το κομμάτι χαρτιού που έχουν μπροστά τους.

Αντίθετα, τώρα μέσα από την προσπάθεια αυτή, νιώθουν σαν να ζωντανεύουν οι ευφάνταστες αυτές μολυβιές τους προσπαθώντας να τυλίξουν τους άδειους τοίχους γύρω τους με κάτι που για εκείνα είναι γνώριμο, οικείο και ίσως αναγκαίο.

Τα παιδιά συμμετέχουν κατά τη διάρκεια του έργου, που υλοποιείται μπροστά τους, με πολλούς τρόπους. Ρωτάνε, ενδιαφέρονται, περιεργάζονται, κρίνουν, συμφωνούν και διαφωνούν, γελούν και συζητούν. Έρχονται ένα – ένα ή όλα μαζί όπως και φεύγουν σαν σμήνος χελιδονιών. Νοιάζονται για ότι τους κάνει εντύπωση.

Γενικά δεν είναι μία εύκολη ασχολία. Η ανάγκη του να βρίσκεσαι σε εξωτερικούς χώρους κάτω από πολλές φορές αντίξοες συνθήκες καύσωνα ή χαμηλών θερμοκρασιών προσπαθώντας να αποτυπώσεις αυτό που σκέφτεσαι πάνω σε έναν τοίχο είναι δεδομένη.

Όμως δεν θα ξεχάσω ποτέ την πρώτη φορά που ολοκληρώνοντας την παρουσία μου, για εκείνο τον κύκλο, σε ένα σχολείο οι μικροί μαθητές του με αποχαιρέτησαν με μία ομαδική ζωγραφιά όπου πάνω από τα ονόματα τους υπήρχε ένα μεγάλο «ευχαριστώ». Αλήθεια, τι μπορεί να δώσει μεγαλύτερη ηθική ικανοποίηση από αυτό, τι μεγαλύτερη ανάγκη για έμπνευση και τι περισσότερη όρεξη για να συνεχίζεις;

  1. Ζείτε στον Άγιο Δημήτριο εδώ και 25 χρόνια. Ποια χαρακτηριστικά είναι αυτά που τον καθιστούν ξεχωριστό;

Κατά την άποψη μου δεν υπάρχουν όμορφα ή άσχημα μέρη στα οποία μπορεί κάποιος να ζήσει ή για να το θέσω αλλιώς δεν είναι τα άψυχα εκείνα που πρέπει να καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την ευτυχία που αναζητά κάποιος στο τοπικό περιβάλλον του. Οι άνθρωποι είναι που πρέπει να αποτελούν την βασική κεντρομόλο δύναμη που σε οδηγεί στο να «στεριώσεις» κάπου και να ενταχθείς νιώθοντας την ικανοποίηση ότι αποτελείς μέρος ενός συνόλου. Τα υπόλοιπα έπονται.

Η απλότητα, η αμεσότητα κι η θετική έννοια της γειτονιάς παραμένουν κατά την άποψη μου ενεργά κομμάτια του παζλ της τοπικής κοινωνίας και αυτό είναι εμφανές. Σίγουρα υπάρχουν ζητήματα – όπως παντού άλλωστε – όμως η επιλογή του να τα προσεγγίζεις και να τα θεραπεύεις, κατά το δυνατόν, μέσα από έναν ανθρωποκεντρικό τρόπο σκέψης αποτελούν για εμένα μία ευχάριστη προτεραιότητα.

Αβίαστα μπορώ να πω πως δεν έχω κάποιο αγαπημένο σημείο στη περιοχή αλλά πολλά… Κάθε σχολείο από το οποίο έχω περάσει με τα πινέλα μου έχει κρατήσει κι από ένα κομμάτι της καρδιάς μου. Πώς θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά;